Żółw domowy to sympatyczny gad, który często jest członkiem rodziny przez dziesiątki lat. W tym artykule dowiesz się, na co zwrócić uwagę, wybierając żółwie domowe do swojej hodowli.
Spis treści
Żółwie hodowlane
Rynek terrarystyczny oferuje wiele rozmaitych gatunków żółwi hodowlanych. Chcąc wiedzieć wszystko o żółwiach domowych, musimy wnikliwie zapoznać się z dostępnymi artykułami i porozmawiać z hodowcami. Najlepszy żółw do domu dla osoby początkującej cechuje się dużą odpornością na błędy hodowcy i niezbyt skomplikowanymi wymaganiami siedliskowymi. Jeśli chcesz dowiedzieć się, jak wyglądają żółwie zęby i czy ugryzień tych zwierząt powinno się obawiać, zajrzyj do działu terrarystyka. Ciekawostki i informacje na temat żółwi umożliwią uzupełnienie wiedzy z zakresu chowu wymarzonego zwierzęcia.
Jaki żółw do domu?
Każdy opiekun kieruje się innymi wytycznymi podczas wyboru żółwia. Niektórym zależy na niewielkich rozmiarach zwierzęcia, dla niektórych z kolei utrzymanie większego gada w domu lub ogrodzie nie będzie problemem. Żółwie lądowe możemy podzielić na te występujące w suchych, pustynnych regionach, żyjące w klimacie śródziemnomorskim, oraz żółwie, dla których właściwym biotopem są tropiki. Przygotowując się do wyboru nowego towarzysza, warto też wiedzieć, ile żyje żółw lądowy domowy. Poniższa lista przedstawia podział na te grupy. Uwzględniono również kolejno: długość karapaksu, długość życia oraz numer załącznika CITES, w którym uwzględniono dany gatunek.
- Żółwie klimatu śródziemnomorskiego
- Żółw grecki (Testudo hermanni) – w zależności od podgatunku od 15-36 cm; 50-60 lat. CITES, zał. II
- Żółw stepowy (Testudo horsfieldii) – 13-28 cm; do 80 lat. CITES, zał. II
- Żółw mauretański (Testudo graeca) – 18-21 cm; 70-90 lat. CITES, zał. II
- Żółwie pustynne
- Żółw pustynny (Centrochelys sulcata) – 60-80 cm; 70 lat. CITES, zał. II
- Żółw promienisty (Astrochelys radiata) – do 42 cm; 40-50 lat. CITES, zał. I
- Żółwie tropikalne
- Żółw zawiasowy (Kinixys erosa) – do 30 cm; 80 lat. CITES, zał. II
- Żabuti czarny (Geochelone carbonaria) – do 50 cm; 80 lat. CITES, zał. II
- Terapena karolińska (Terrapene carolina carolina) – do 18 cm; nawet 100 lat. CITES zał. II

Żółw wodno lądowy – hodowla w domu
Sytuacja wygląda inaczej, jeśli interesuje nas wodno-lądowy lub wodny żółw – opieka nad takimi gatunkami jest trudniejsza, ponieważ wymaga zachowania odpowiednich parametrów zarówno części wodnej, jak i lądowej. Każda decyzja o przyjęciu pod swój dach żółwia powinna być poprzedzona wnikliwym zapoznaniem się z jego wymaganiami oraz przemyśleniem własnych możliwości finansowych i mieszkaniowych. Jest to odpowiedzialność na długie, długie lata, której nie można ot tak się pozbyć. Kilka gatunków żółwi wodno-lądowych to gatunki inwazyjne, które po wypuszczeniu na wolność są w stanie przeżyć i rozmnażać się w naszym klimacie. Są one niebezpieczne dla naszego rodzimego gatunku. Żółw błotny (Emys orbicularis) to jedyny występujący w Polsce żółw – mały, domowy gad mieszkający w akwarium, np. młody żółw czerwonolicy, urośnie i będzie wymagał zmiany lokum na większe, należy zawsze brać to pod uwagę, planując zakup lub adopcję zwierzęcia. Poniższa lista poza wielkością, wiekiem i wymaganymi dokumentami zawiera także informacje o inwazyjności:
- Żółw czerwonolicy (Trachemys scripta elegans) – 28-35 cm; 30-35 lat; gatunek inwazyjny – konieczne zezwolenie RDOŚ na hodowlę i handel
- Żółw wonny (Sternotherus odoratus) – 7,5-13,7 cm; do 50 lat
- Pelomeduza afrykańska (Pelomedusa subrufa) – 15-20 cm; do 20 lat
- Żółw ostrogrzbiety (Graptemys pseudogeographica) – 12-25 cm; do 30 lat. CITES zał. III; gatunek inwazyjny – konieczne zezwolenie RDOŚ na hodowlę i handel
- Żółw chiński (Mauremys reevesii) – 15-22 cm; 15-20 lat; CITES zał. III
- Pelomeduza kasztanowata (Pelusios castaneus) – do 25 cm; do 50 lat
- Żółw malowany (Chrysemys picta) – 18-20 cm; do 30 lat; gatunek inwazyjny – konieczne zezwolenie RDOŚ na hodowlę i handel
Gdy już wpadł nam w oko któryś żółw, cena samego zwierzęcia to dopiero początek wydatków. Pomieszczenie, pokarm, żarówki grzewcze i UVB, ściółka, kryjówki i inne elementy wyposażenia wymagają dużego, jednorazowego nakładu pieniędzy.
Hodowla żółwia w domu
Z doniesień rodziców czy dziadków zdarza się usłyszeć o żółwiach mieszkających na podłodze. Czy żółw hodowlany powinien przebywać w takich warunkach? Odpowiedź jest prosta – NIE. Żółw lądowy domowy jest zwierzęciem egzotycznym, wymagającym do pełni zdrowia pomieszczenia o odpowiednim mikroklimacie. Oznacza to, że powinniśmy odwzorować warunki, w jakich zwierzę żyłoby w naturze, a przy tym zapewnić mu maksymalne bezpieczeństwo. Dlaczego podłoga nie spełnia wymagań żółwi? Ponieważ:
- nie da się na niej utrzymać stabilnej temperatury i ochronić zwierzęcia przed przeciągami;
- śliska powierzchnia, brak możliwości zaparcia się kończynami o ściółkę i nieprawidłowy model chodu (ślizganie się) prowadzi do zwyrodnień stawów;
- wolnowybiegowy żółw może zostać nadepnięty przez człowieka lub pogryziony przez inne zwierzęta domowe;
- na podłodze żółw domowy może zjeść coś nieodpowiedniego (kurz, opadłe liście trujących roślin, kłębek sierści kota) lub mieć kontakt ze szkodliwymi detergentami;
- istnieje ryzyko zaklinowania się w ciasnym miejscu;
- żółw hodowlany chodzący po całym domu może spaść ze schodów lub balkonu;
- zwierzę roznosi drobnoustroje (Salmonella) i pasożyty.

Żółw w domu – wymagania
Żółw jako zwierzę domowe będące pod opieką odpowiedzialnego opiekuna powinno przebywać w najlepszych możliwych warunkach.
Jak hodować żółwia w domu? Podstawą jest przestronne pomieszczenie o długości przekraczającej ośmiokrotnie długość ciała żółwia i szerokości przekraczającej czterokrotnie jego długość. Dobierając następnego żółwia, powiększamy powierzchnię o ⅓. Jako dom dla żółwia może służyć terrarium, akwarium lub skrzynia – ważne, żeby wybrane pomieszczenie miało dobrą wentylację.
W zależności od gatunku zwierzęcia należy stworzyć dla niego prawidłowy mikroklimat. Hodowla żółwi lądowych nie obejdzie się bez źródła ciepła pozwalającego na utrzymanie temperatury w zakresie 25-28°C w ciągu dnia. Temperatura powietrza w nocy spada, dlatego także w terrarium powinna ona osiągnąć 18-20°C. Przestrzeń, na której żyje żółw domowy, powinna być na tyle duża, by możliwe było stworzenie tzw. wyspy ciepła, gdzie temperatura w ciągu dnia będzie wyższa niż w innych częściach terrarium. Inne informacje o żółwiach lądowych, takie jak np. długość życia żółwi, znajdziecie w artykułach na naszym portalu. Jeśli chcemy hodować żółwie, karmienie tych gadów powinniśmy zgłębić już dużo wcześniej, aby uzyskać niezbędne informacje na temat możliwych niedoborów czy innych problemów związanych z dietą.